Söyleşiler

Rızayı zorunlu hale getirelim!

Rıza dışı cinsel aktiviteyi suç saymaya ve rızayı kanunen zorunlu hale getirmeye yönelik adımlar tüm dünyada atılmıştır.

AB’deki GDPR‘de, ABD’deki New York Yasa Tasarısı‘nda, Malta Cumhuriyeti’nin yeni Ceza Yasasında veya İspanya’daki son gelişmelerde olsun, tüm dünyada rızayı tanımlama konusunda ilerlemeler kaydedilmiştir.

Bu ilerlemelere katkıda bulunmak ve 36. Maddeye odaklanan İstanbul Sözleşmesi ve rıza eksikliğine dayalı tecavüzü suç saymak için Avrupa Komisyonu’nun önerilen Direktifi ile uyumlu, uyumlu bir küresel yaklaşımı savunmak istiyoruz.

Avrupa Komisyonu Temsilciliğinde

Rıza Üzerine Söyleşiler

Sunulan

Rızanın yasal tanımı, Berlin’deki Avrupa Komisyonu Temsilciliği’nde sunuldu ve rıza eksikliğine dayalı tecavüzün suç sayılmasına ilişkin önerdikleri direktifi destekledi. Tartışma, Avrupa’da cinsel ve sosyal rızanın önemine dayalı bir rıza kültürünün yaratılması etrafında dönüyordu.

Rıza Konseyi ile tanış

Dünyanın dört bir yanından seçkin uzmanlarla birlikte, rızayı tanımlama konusunda yasal ilerlemeler yaratmak için çalışıyoruz.

Désirée Attard

İnsan Hakları Avukatı

Avani Bansal

Avukat, Hindistan Yüksek Mahkemesi

Müge Demirkır

İnsan Hakları Avukatı

Katja Dunkel

DUNKEL RICHTER

Kate Ellis

Centre for Women’s Justice

Thordis Elva

NORDREF

Jonathan Herring

Oxford üniversitesi

Sinem Hun

Genderscope

Aslı Karataş

Sebuka

Alena Klatte

Anna Nackt

Stamatina Liosi

Southampton Law School

Mina Morova

Vinson & Elkins LLP

Charlotte Proudman

Goldsmith Chambers

Rebecca Richter

DUNKEL RICHTER

Emily Setty

Surrey üniversitesi

Gülriz Uygur

Ankara üniversitesi

Bizimle iletişime geçip, Uzman Konseyine katıl. Tüm bilgileri broşürde bulabilirsin. 

Rızayı Tanımlamak

Biz, cinsel suçlar yasasının, rızanın şu tanımlamasını içermesini öneriyoruz: 

Cinsel ve bedensel otonomiyi, bütünlüğü ve WELL-BEING,  rıza, dürüst, saygılı, hakiki ve açık bir iletişim araciyla gerçekleşmeli. Rıza, taraflar arası her bir cinsel eylem için sağlanmalı ve ayrıca istenilen her zaman çekilinebilmeli. Rıza, dijital dünyadaki cinsel aktivite için de özel hayat, mahremiyet,ve karalama yapılmaması hakkını sağlamak amacıyla elde edilmeli. Bilgilendirilmeli, gönüllü yapılmalı, parasal anlamda karşılıksız; geri çekilebilir ve  dolambaçsız olmalı. Rıza yalnızca, tarafların ehliyeti, yeterliliği varsa verilebilir.

Sanık aksini ispat etmedikçe, güç dengesizliği bağlamında rızanın alınamayacağı ve veremeyeceği varsayılacaktır. Buna taraflar arasındaki eşitsizlik durumları da dahildir. Örneğin, taraflardan birinin ağlara, kaynaklara ve/veya bilgiye sınırlı erişimi olması, bunun sonucunda herhangi bir yasal, ekonomik, sosyal veya diğer güvenlik açıklarının ortaya çıkması.

Sanık asla tehdit, güç veya diğer zorlama biçimleri, kaçırma, dolandırıcılık, aldatma, yetkisini kötüye kullanma veya savunmasızlık veya bağımlılık pozisyonu yoluyla rıza alamaz. Israrla, manipüle ederek, duygusal tehditlerle, şantajla, mağduru bir eylemden dolayı suçlu hissettirerek ve cinsel davranışı bir tazminat yolu olarak sunarak rıza alınamaz. Bu bağlamda zorlama, sindirme, zorlama, tahakküm veya kontrol olarak tanımlanmaktadır. Aldatma veya sahte iddia, bunlarla sınırlı olmamak üzere, kurbanın sanığın kimliği veya durumu ya da eylemin doğası hakkındaki yanlış anlamasını anımsatmayı, bunlardan yararlanmayı ve düzeltmemeyi içerebilir.

Davalı aksini ispat etmedikçe, susarak veya hareketsiz kalarak muvafakat veremeyeceği varsayılacaktır. Bu tür bir özgür rızanın verilmesini engelleyen bilinçsizlik, sarhoşluk, uyku, hastalık, bedensel yaralanma veya sakatlık durumu dahil olmak üzere, özgür iradesini kullanamayan biri tarafından verilemez. Herkesin, cinsel yönelimi, cinsiyet kimliği, cinsiyet ifadesi veya cinsiyet özelliklerine bakılmaksızın özgür iradesini, bedensel ve zihinsel bütünlüğünü, özerkliğini ve kendi kaderini tayin hakkını kullanma hakkı vardır.

Yasal Faydalar

Bu tür bir onay tanımına ihtiyaç duymamızın nedenleri şunlardır:

Pek çok yasa, cinsel şiddetin tecavüz olarak tanımlanabilmesi için her zaman güç kullanımını veya direncin kırılmasını gerektirdiği efsanesinin ötesine geçmiştir. Artık “hayır, hayır demektir” (Almanya) yaklaşımlarından “evet, evet demektir” (İsveç) yaklaşımlarına kadar uzanmaktadır.

Ek olarak, mağdurun anlaşması her zaman rıza anlamına gelmez.

Rıza, yalnızca bir kişinin sözlü anlaşmasını ifade etmez. Kişinin anlaşması her zaman rıza anlamına gelmez. Genellikle belirgin bir güç dengesizliği ile işaretlenen kişilerarası ilişki dinamiklerinin yanı sıra cinsel saldırının gerçekleştiği özel bağlam da dikkate alınmalıdır.

Başka bir kişiyle cinsel temasta bulunmak isteyen herkes, kendisine dokunulması için tam ve bilgilendirilmiş rızasını aldığından emin olma sorumluluğuna sahiptir. Varsayımlara, tahminlere, umutlara, geçmiş rızaya, tecavüz mitlerine veya önyargılara güvenmek, tam ve bilgilendirilmiş rıza ilkesiyle tutarlı değildir. Cinsel temas, yalnızca bir kişi izin verirse haklı çıkar.

Rıza, ancak verme ehliyetine sahip bir kişi tarafından, bu yetkinin zamana, yere ve duruma özel olduğu akılda tutularak, geçerli olarak verilebilir. Belirli bir zamanda cinsel aktivitede bulunma rızası, daha sonraki bir zamanda rıza anlamına gelmez. Sarhoşluk, korku, hata veya zihinsel bozukluğun bir sonucu olarak kendisi için bilinçli bir karar veremeyen bir kişi kapasiteden yoksun olabilir. Bir kişi bilinçli olabilir ama yine de kapasiteden yoksun olabilir.

Bir savcının şikayetçinin rızasının olmadığını kanıtlaması istenmemelidir. Aksine, cinsel temasın meşru olduğunu kanıtlaması gereken sanıktır.

Örneğin, “müşteki muvafakatının geçersiz olacağından bu kadar mı korkuyordu?” diye sormak yerine, “müştekinin korktuğunu bildiği halde sanık, müştekiye dokunmakta haklı mıydı?” diye sormalıyız. Korkmuş bir kişinin rızası, tam ve bilgilendirilmiş rızanın açık bir göstergesi olarak alınamayacağı gibi, davalının eylemleri de bu rıza temelinde haklı gösterilemez.

Ceza yargılamasında kilit soru, sanığın şikayetçiye karar vermeleri için ihtiyaç duydukları zaman, alan, baskıdan muafiyet ve bilgi vererek onun cinsel özerkliğine saygı gösterip göstermediği olmalıdır.

Kanun, davalının: şikayetçiye rıza gösterip göstermediğini, onları yanıltıp yönlendirmediğini veya şikayetçinin bilinçli bir karar vermesi için gereken bilgileri ifşa edip etmediğini sormaması veya onlara baskı yaptı. O sırada müştekinin sarhoş olduğunu bilen bir sanık, müştekinin rızasını savunma olarak kullanamaz.

ARTIK CEZASIZLIK YOK

Bu infografik, tecavüz ve cinsel saldırı kovuşturmalarını kolaylaştırmak için neden kapsamlı ve küresel bir yasal rıza tanımına ihtiyacımız olduğunu gösteriyor.

Sosyal ve kültürel normlar ve tutumlar, cinsel şiddeti kabul eden ve normalleştiren bir ortamı besledi ve failler için (gerçek veya algılanan) bir cezasızlık duygusu yarattı. Bu tecavüz kültürüdür.

UYUMLU VE UYUMLAŞTIRILMIŞ BİR KÜRESEL YAKLAŞIMIZA İHTİYACIMIZ VAR​

Uyruğu veya konumu nedeniyle birinin güvenliği neden tehlikeye atılsın?

Önerilen metne uygun küresel standart bir rıza tanımı, insanların her yerde güvenlik haklarını sağlayabilir. Herkes rızaya dayalı davranışları deneyimleme konusundaki temel hakkının farkındaysa, adalet talep edebilir.

Şimdi Harekete Geç

İstisnasız tüm yasalar, rıza dışı cinsel eylemlerin bir insan hakları ihlali olduğunu açıkça belirtmelidir.

Paylaştıkça gelişiyoruz

Web sitemizde sağlanan bilgilerle ilgili yorumlarınızı ve geri bildirimlerinizi bize bildirin. Eklenecek veya ayarlanacak bir şey var mı? Bizimle iletişime geçmeniz yeterli.

Kampanyamızla ilgili en son podcast’ler, yeni kaynaklar ve alandaki ilerlemelerle alakalı güncel kal.

BÜLTENE ABONE OL

Bu kampanya, Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı çerçevesinde, Avrupa Birliği’nce finansal olarak desteklenmektedir. Kampanya içeriği, sadece ve sadece The Philia Project sahibi Nicole Bogott’un sorumluluğundadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.

Telif Hakkı © Tüm hakları Philia gizlilik politikası gereğince saklıdır.